Dil kaynaklarına göre ”cız bız”, kızgın ateşte pişen etin çıkardığı sesi taklit eden bir söz. Türk Dil Kurumu sözlüğünde de kelimenin, özellikle ızgarada pişirilen küçük et parçaları veya köfte türü yemekler için kullanıldığı belirtiliyor.

Yani kelime hem bir yemeğin adı hem de pişirme sesini anlatan yansıma bir ifade.

Araştırmacılara göre, ”cız bız” belirli tek bir şehre değil, Anadolu’nun pek çok bölgesine yayılmış bir kullanım. Özellikle Anadolu mutfağında bu isimle anılan ızgara köfte ve et yemekleri bulunuyor. Bu durum, kelimenin yöresel olmaktan çok halk dilinde yaygınlaşmış bir ifade olduğunu gösteriyor.

UZMANLAR NE DİYOR?

Uzmanlar, ”cız bız” gibi kelimelerin Türkçede yansıma sözcükler grubuna girdiğini belirterek, ”Bu tür sözler doğrudan işitilen sesi taklit ettiği için halk arasında kolay benimsenir ve kuşaktan kuşağa aktarılır” değerlendirmesinde bulunuyor.

Gastronomi uzmanları ise adın, yemeğin pişirme tekniğini anlatan en doğal tariflerden biri olduğunu söylüyor.

VATANDAŞ NE DĞŞÜNÜYOR?

Sokakta görüşlerine başvurulan vatandaşlar, kelimeyi daha çok yemek adı olarak bildiklerini dile getiriyor.

Bazıları ”Çocukluğumuzda mangal yapılınca büyüklerimiz ‘bugün cız bız var’ derdi” derken, kimileri ise kelimenin ses taklidi olduğunu yeni öğrendiğini ifade ediyor.

Hem mutfak kültüründe hem günlük dilde yaşayan ”cız bız”, Türkçenin renkli ve ses temelli kelimelerinden biri olarak dikkat çekiyor.

Uzmanlara göre bu tür ifadeler, dilin canlılığını ve halkla olan bağını gösteren önemli örnekler arasında yer alıyor.